Ancak gölgesi yahut izdüşümü olabilecek alt unsurlarının; anlam ve içerik benzerliğinden etkilenerek disiplinin kendisi ile karıştırılması yaygın bir yanılgıdır. Bu hatalı kanaat, suizan olmasa da adres şaşırtmak, dar bir kalıba sıkıştırarak hacmini küçültmek sureti ile disiplinin kıymetini düşürür. Bu nedenle muhtevasını tam idrak ederek, hikmetinden tam istifade edebilmek için disiplinin bu yansımalarının farklılıklarını ortaya koyarak ayıklamalıyız.
***
Disiplin; ortaya çıkan veya ortaya çıkma riski bulunan potansiyel sorunu ortadan kaldıracak kısa, vadeli spot, lokal, palyatif çare değildir. Söz konusu sorunların ortaya çıkma ihtimalini sıfıra yakın tutan asıl tedbir; uzun soluklu, geniş zaman dilimine ve etki alanına yayılmış bir yerleşik kültürdür.
Bu nedenle de tesis edilen disiplinin idamesi; inşa edilmesinden daha önemli ve daha değerlidir. Tıpkı hastalandıkça tedavi arayışına girmek yerine, hastalanmayacak şekilde bağışıklığı ve direnci yüksek tutularak korunan beden gibi. Çünkü kişinin, kurumun veya toplumun özüne nüfus etmiş, günlük yaşamını düzene sokmuş, prensiplerini ve alışkanlıklarını pekiştirmiş, benimsenerek içselleştirilmiş bir disiplin hakiki şifadır, sıhhattir, sağlıktır.
***
Disiplin; hedefe doğru çıkılan yoldaki bir ara ya da ana durak değildir, yürüyüşün nasıl yapılacağının şeklidir. Yolculuğun yürüyüş düzenidir. Yolculuğun tutarlılıkla kararlılıkla devamlılığını sağlayacak motivasyondur. Tüm felsefi sözlerde yer bulduğu; hatta Richard Paul Evans’ın kitabına isim olduğu üzere “aslolan yolculuğun ta kendisidir,” menzile varmak değil…
***
Sistem ve yöntem olarak iyiden ve doğrudan yana belirlenmiş esasları taviz vermeden uygulamadaki aşırı ısrar, ölçüyü kaçırmaya ve hedefe giden yolda istikametten şaşmaya sebep olabilir. Buradaki ölçü, ihtiyaç ve lüzumunun hududunu aşmamaktır. Disiplinli olmak, mükemmeliyetçilik (perfeksiyonizm) değildir.
Ölçüyü aşmak, sürekli mükemmelin peşinde ısrar etmek, disiplin üzerinde baskıya, aşırı uygulamalara ve kişilerde yılgınlığa sebep olabilir. Oysa disiplin, sağlam adımlarla, dengeli ve ölçülü yürüyüş gerektirir.
***
Disiplinin sürdürülebilirliği; bir düzen içinde belirlenmiş ve uygulamaya konulmuş tekrarlarla istikamette tutulur. Bu rutinleşen tekrarlar da, diğer hususlarda olduğu gibi ölçülü ve dengeli olmak zaruretindedir. Hakiki disiplin, rutin bağımlılığı değildir.
Sürekli belli takvimler ve aynı zamanlarda tekrarlanan rutinlerin ortaya çıkardığı otomatikleşme; her seferinde yeniden planlama yapılması ihtiyacını ortadan kaldırır. Fakat bu rutinlere olan düşkünlük, aşırıya kaçan bağımlılığa dönüşürse; söz konusu rutinlerde meydana gelebilecek bir şaşma, telaşa, umutsuzluğa, endişeye ve zafiyete yol açabilir. Disiplinin değerli esaslarından birisinin de gerektiği koşullarda esneklik olduğu unutulmamalıdır.
+ + + F5li 9.04.2024